De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat onderzoek doen naar de basisvoorzieningen op het Groninger platteland, zoals onderwijs, zorg en winkels. Ook wordt er gekeken welke rol deze spelen in de leefbaarheid in de dorpen. Met deze informatie kan de provincie bepalen wat er nodig is om ervoor te zorgen dat alle Groningers gelijke toegang hebben tot deze voorzieningen. Het onderzoek start in januari en loopt tot en met september 2028. Het wordt uitgevoerd onder leiding van hoogleraar plattelandsgeografie Tialda Haartsen van de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen.
De provincie maakt het onderzoek mogelijk vanuit het Uitvoeringsprogramma Gezondheid (2025-2025) met € 300.000 subsidie van Nationaal Programma Groningen.
Inventarisatie van voorzieningen
Het onderzoek bestaat uit drie delen. Het eerste deel van het onderzoek richt zich op het in kaart brengen van aanwezige voorzieningen en de bereikbaarheid ervan, op basis van cijfers en data. De focus ligt op maatschappelijke basisvoorzieningen zoals scholen, huisartsen, politie, sportvelden, bibliotheken, musea en dorpshuizen. Commerciële voorzieningen zoals supermarkten en horecagelegenheden worden ook meegenomen, omdat beide typen voorzieningen elkaar versterken.
Gesprekken dorpsbewoners
Daarna volgen er gesprekken met dorpsgemeenschappen over de vraag wat zij als basisniveau ervaren en welke invulling zij hieraan willen geven. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de praktische functies van voorzieningen, maar ook naar de sociale waarde. Bijvoorbeeld scholen die kinderen stimuleren lid te worden van een sport- of muziekvereniging, of lokale ondernemers die verenigingen sponsoren. Op deze manier versterken voorzieningen elkaar en dragen ze bij aan een vitaal dorpsleven.
Adviezen voor de toekomst
Tot slot wordt op basis van het complete beeld van de situatie vastgesteld wat goed gaat en welke maatregelen nodig zijn om dorpen vitaal en leefbaar te houden. Hieruit volgen adviezen waarmee de provincie verder kan werken aan een gelijke toegang tot basisvoorzieningen voor de inwoners van het Groningse platteland.
