Door de coronacrisis en de stijgende uitgaven Jeugdhulp en Wmo zijn het ook voor de gemeente Westerkwartier financieel gezien onzekere tijden. Toch wil het college als het even kan, blijven inzetten op een stevig ambitieniveau. Het college wil namelijk laten zien dat de heringedeelde gemeente direct waarde levert aan haar inwoners en de regio.
In de Perspectiefnota 2021-2024 is onder meer een tussenstand opgenomen van de ambities die het college vorig jaar heeft geformuleerd in haar uitvoeringsprogramma en waarmee de raad heeft ingestemd. Het college ligt qua uitvoering op koers en de eerste mooie resultaten zijn, samen met inwoners, gerealiseerd.
Ambities te mooi om los te laten
Aan de hand van de zeven thema’s van het coalitieakkoord ‘Samen Westerkwartier maken’ heeft het college vorig jaar de ambities voor de komende jaren concreet gemaakt en vastgelegd in haar uitvoeringsprogramma. Daarbij is ook een aantal accenten gelegd. Zo wil het college de komende jaren vooral ook inzetten op duurzaamheid en klimaat, preventie van sociaal domein, leefbaarheid en vitaliteit van haar dorpen en het thema Dichtbij, de D uit haar DNA (Dichtbij, Nuchter en Ambitieus). Daarnaast wil het college zich (meer) profileren als plattelandsgemeente met potentie. Het college wil gaan voor het beste voor haar inwoners en het Westerkwartier elke dag een beetje mooier maken.
Net als andere gemeenten ziet ook de gemeente Westerkwartier zich geconfronteerd met nieuwe ontwikkelingen, waaronder de coronacrisis. Maar ook de kosten voor het sociaal domein (jeugdzorg, Wmo en participatie) blijven een enorme druk leggen op de financiën van de gemeente. De gemeente heeft in basis een solide begroting. Door deze extra structurele kosten voor het sociaal domein wordt het steeds lastiger de begroting sluitend te maken.
Al deze onzekerheden weerhoudt het college er niet van ambitieus te blijven. Insteek van het college is de ambities overeind te houden en zelfs een tandje bij te schakelen. Daarbij is het streven er op gericht ook een sluitende meerjarenbegroting aan te bieden aan de raad. Dit vereist wel dat het Rijk de gemeente in voldoende mate compenseert. Samen met andere gemeenten blijft de gemeente Westerkwartier inzetten op een fatsoenlijke en eerlijke rijksbijdrage voor de zorg van onze kwetsbare inwoners die recht hebben op een goede zorg van de gemeente.
Rijk aan zet
Wethouder Bert Nederveen pleit hiervoor in de Commissie Financiën van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG): “Samen met andere gemeenten hebben we aangegeven dat voor het uit kunnen voeren van de taken in het sociaal domein forsere bijdragen van het Rijk nodig zijn. Hiermee kunnen we de opgaven die er in dit domein liggen op een verantwoorde wijze uitvoeren, die recht doet aan onze inwoners die steun en zorg nodig hebben. Met de huidige financiële tegemoetkoming van het Rijk is dat een lastige en onmogelijke opgave.”
Ook wethouder Elly Pastoor vindt dat het Rijk de gemeente moet helpen met extra forse bijdragen: “Om onze taken op het gebied van Wmo en jeugd naar behoren en op een adequate manier uit te kunnen voeren is extra geld nodig van het Rijk. We vinden dan ook dat het Rijk de uitgaven die we doen in het kader van de coronamaatregelen volledig compenseert en de kosten sociaal domein in voldoende mate. Het Rijk is hier duidelijk aan zet.”
Scenario’s bespreken
Zoals gezegd streeft het college naar het structureel sluitend krijgen van het financieel meerjarenbeeld en daarbij is vooral het Rijk aan zet. Mocht dit niet voldoende zijn dan wil het college hierop voorbereid zijn en daarom heeft het college ook een aantal scenario’s uitgewerkt. De handelswijze van het Rijk en het landelijk en lokaal economisch beeld bepalen in welk scenario de gemeente terechtkomt. De gemeente onderscheidt drie scenario’s: het optimistische scenario, het meer realistische scenario en het pessimistische scenario. Bij elk scenario geeft het college de denkrichting aan voor hoe te reageren als het desbetreffende scenario zich voordoet. Het college wil deze uitwerkingen met de raad bespreken in de raadsvergadering van 1 juli 2020 en samen met de raad kaders bepalen voor het opstellen van de begroting 2021 en volgende jaren.
De perspectiefnota is te vinden op de gemeentelijke website www.westerkwartier.nl . Aansluitend behandelt de raad de begroting 2021 in november aanstaande.
